Grajewska Izba Historyczna

9 Pułk Strzelców Konnych (1921-2021)

1 stycznia 2021
9 Pułk Strzelców Konnych na trwałe wpisał się w historię Grajewa, które to w okresie maj 1924 r. – wrzesień 1939 r. było jego garnizonem macierzystym. Historia pułku jest jednak nieco dłuższa, gdyż został on sformowany jesienią 1921 r. – stąd też w bieżącym roku przypada 100. rocznica jego powstania. Z tej to okazji, co niedziela będziemy prezentować jedno zdjęcie go dotyczące z krótkim opisem.
 
Po zakończeniu wojny pomiędzy Rzeczpospolitą Polską a sowiecką Rosją rozpoczął się proces demobilizacji WP oraz jego przechodzenia na stopę pokojową. Proces ten objął także formacje jazdy, co pociągnęło za sobą m.in. przemianowanie szeregu dotychczasowych pułków ochotniczych i zapasowych na pułki jazdy samodzielnej. Efektem tych decyzji było również powołanie do życia 9 Pułku Strzelców Konnych. Pułk sformowano w Hrubieszowie 10 października 1921 roku na podstawie rozkazu szefa Oddziału I Sztabu Generalnego Ministerstwa Spraw Wojskowych (L. 7600/I.Org.) i rozkazu dowódcy Okręgu Korpusu Nr II Lublin (L.dz. 1712/I.Org.) z 28 września 1921 roku. W jego skład weszły: nadwyżki III Dywizjonu 2 Pułku Strzelców Konnych, 2 Szwadron tego samego pułku oraz I Dywizjon 4 Pułku Strzelców Konnych. Każdy z pododdziałów, z których powstał 9 Pułku Strzelców Konnych miał swoją tradycję wojenną związaną z walkami o niepodległość i granice Rzeczypospolitej w latach 1918–1920.
W opracowaniu mjr. Stefana Orłowskiego poświęconemu 9 Pułkowi Strzelców Konnych i wydanemu w 1931 roku czytamy m.in.: „Historia 9-go pułku strzelców konnych jest bardzo skomplikowana, a co gorsza jak dotąd niekompletna. Powodem jest ta okoliczność, że 9-y pułk strzelców konnych, zorganizowany dopiero w 1921 roku, powstał z kilku odrębnych jednostek, które walczyły nie w jego barwach i zdobywały wawrzyny bojowe pod sztandarami innych pułków polskich. Sztandar 9-go pułku strzelców konnych nie dostąpił zaszczytu chrztu ogniowego, aczkolwiek fundament pułku - pierwsze jego zawiązki organizacyjne - stanowiły jednostki, które miano żołnierza polskiego nabywały krwią, przelaną w walkach o utrwalenie niepodległego bytu Najjaśniejszej Rzeczypospolitej, tradycją zaś i pochodzeniem związane były ze starszemi formacji polskiego wojska, a mianowicie - z 7-ym pułkiem ułanów, oddziałem majora Jaworskiego, rotmistrza Abrahama i innemi, które egzystowały tylko podczas działań wojennych, po skończonej zaś wojnie zostały wcielone do poszczególnych pułków, lub też stały się zawiązkiem nowych formacyj.”

Galeria

  • Powiększ zdjęcie 1 - Poczet sztandarowy 9 PSK podczas obchodów 15-lecia powstania pułku - 1936 r.

    1 - Poczet sztandarowy 9 PSK podczas obchodów 15-lecia powstania pułku - 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie 2 - Pluton trębaczy na tle kasyna oficerskiego - 1934 r.

    2 - Pluton trębaczy na tle kasyna oficerskiego - 1934 r.

  • Powiększ zdjęcie 3 - Odjazd Prezydenta Mościckiego sprzed krytej ujeżdżalni po uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK - Grajewo 27 IX 1928 r.

    3 - Odjazd Prezydenta Mościckiego sprzed krytej ujeżdżalni po uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK - Grajewo 27 IX 1928 r.

  • Powiększ zdjęcie 4 - Zawody w skoku w dal na terenie grajewskich koszar - połowa lat dwudziestych XX w.

    4 - Zawody w skoku w dal na terenie grajewskich koszar - połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 5 - Szkoła Podoficerska 9 PSK w 1928 r.

    5 - Szkoła Podoficerska 9 PSK w 1928 r.

  • Powiększ zdjęcie 6 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim rynku podczas uroczystości po zgonie Marszałka Józefa Piłsudskiego - 18 V 1935 r.

    6 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim rynku podczas uroczystości po zgonie Marszałka Józefa Piłsudskiego - 18 V 1935 r.

  • Powiększ zdjęcie 7 - Wręczenie odznak pułkowych podczas Święta Pułku - 29 VI 1936 r.

    7 - Wręczenie odznak pułkowych podczas Święta Pułku - 29 VI 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie 8 - Wnętrze kasyna oficerskiego 9 PSK - lata 1924-1927

    8 - Wnętrze kasyna oficerskiego 9 PSK - lata 1924-1927

  • Powiększ zdjęcie 9 - II pluton 2 szwadronu 9 PSK - Grajewo,  5 XII 1924 r.

    9 - II pluton 2 szwadronu 9 PSK - Grajewo, 5 XII 1924 r.

  • Powiększ zdjęcie 10 - Inspekcja stajni 1 szwadronu 9 PSK  na terenie koszar w Grajewie,  druga połowa lat dwudziestych XX w.

    10 - Inspekcja stajni 1 szwadronu 9 PSK na terenie koszar w Grajewie, druga połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 11 - Pododdziały 9 PSK na placu apelowym  - druga połowa lat dwudziestych XX w.

    11 - Pododdziały 9 PSK na placu apelowym - druga połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 12 - Budynek kasyna oficerskiego - połowa lat dwudziestych XX w.

    12 - Budynek kasyna oficerskiego - połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 13 - Szwadron ciężkich karabinów maszynowych 9 PSK w 1935 r.

    13 - Szwadron ciężkich karabinów maszynowych 9 PSK w 1935 r.

  • Powiększ zdjęcie 14 - 3 szwadron 9 PSK na terenie grajewskich koszar podczas obchodów Święta Pułku w 1936 r.

    14 - 3 szwadron 9 PSK na terenie grajewskich koszar podczas obchodów Święta Pułku w 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie 15 - Korpus oficerski 9 PSK w aksynie w 1936 r.

    15 - Korpus oficerski 9 PSK w aksynie w 1936 r.

  • Powiększ zdjęcie 16 - Kadra oficerska i podoficerska 9 PSK podczas ćwiczeń terenowych - druga połowa lat dwudziestych XX w.

    16 - Kadra oficerska i podoficerska 9 PSK podczas ćwiczeń terenowych - druga połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 17 - Prezydent Ignacy Mościcki podczas uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK - 27.09.1928 r.

    17 - Prezydent Ignacy Mościcki podczas uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK - 27.09.1928 r.

  • Powiększ zdjęcie 18 - 9 PSK podczas ćwiczeń w

    18 - 9 PSK podczas ćwiczeń w "wagonowaniu" na stacji kolejowej w Osowcu

  • Powiększ zdjęcie 19 - Zawody konne na terenie koszar  9 PSK - Grajewo, początek lat trzydizestych XX w.

    19 - Zawody konne na terenie koszar 9 PSK - Grajewo, początek lat trzydizestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 20 - Pławienie koni przez żołneirzy 9 PSK - Osowiec, początek lat trzydziestych XX w.

    20 - Pławienie koni przez żołneirzy 9 PSK - Osowiec, początek lat trzydziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 21 - Pluton strzelców wyborowych 9 PSK - Grajewo 1938 r.

    21 - Pluton strzelców wyborowych 9 PSK - Grajewo 1938 r.

  • Powiększ zdjęcie 22 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim Rynku - Grajew, 21.07.1929 r.

    22 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim Rynku - Grajew, 21.07.1929 r.

  • Powiększ zdjęcie 23 - Pluton trębaczy 9 PSK na terenie grajewskich koszar w drugiej połowie lat dwudziestych XX w.

    23 - Pluton trębaczy 9 PSK na terenie grajewskich koszar w drugiej połowie lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 24 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim Rynku w drugiej połowie lat dwudziestych XX w.

    24 - Pododdziały 9 PSK na grajewskim Rynku w drugiej połowie lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 25 - Pluton łączności 9 PSK, z opaska na oku por. kontr. Paranos Nacwliszwili, Osowiec 15 IX 1932 r.

    25 - Pluton łączności 9 PSK, z opaska na oku por. kontr. Paranos Nacwliszwili, Osowiec 15 IX 1932 r.

  • Powiększ zdjęcie 26 - Oficerowie 9 PSK wraz z cywilnymi mieszkańcami Grajewa na schodach byłej cerkwi prawosławnej, Grajewo 1 X 1927 r.

    26 - Oficerowie 9 PSK wraz z cywilnymi mieszkańcami Grajewa na schodach byłej cerkwi prawosławnej, Grajewo 1 X 1927 r.

  • Powiększ zdjęcie 27 - Oficerowie 9 PSK przed wejściem do swoich kwater - Grajewo, druga połowa lat dwudziestych XX w.

    27 - Oficerowie 9 PSK przed wejściem do swoich kwater - Grajewo, druga połowa lat dwudziestych XX w.

  • Powiększ zdjęcie 28 - Prezydent Ignacy Mościcki podczas uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK, Grajewo 27 IX 1928 r.

    28 - Prezydent Ignacy Mościcki podczas uroczystości wręczenia sztandaru 9 PSK, Grajewo 27 IX 1928 r.

  • Powiększ zdjęcie 29 - Strzelcy 9 PSK podczas

    29 - Strzelcy 9 PSK podczas "czasu wolnego", Grajewo 1931

  • Powiększ zdjęcie 30 - Kadra podoficerska 9 PSK, Grajewo VI 1931 r.

    30 - Kadra podoficerska 9 PSK, Grajewo VI 1931 r.