Pikielhauby Cesarstwa Niemieckiego
"Pikielhauby Cesarstwa Niemieckiego" to wystawa przygotowana przez członków GRH 9 PSk z własnych zbiorów prywatnych; Zwiedzający mają mozliwość obejrzenia 24 szt; różnych pikielhaub z pocz, XX w, ukazujących różnorodność tego charajkterystycznego dla Cesarstwa Niemieckiego wojskowego nakrycia głowy; Obok pikielhaub prezentowane są tez różne elementy oporządzenia i umundurowania żołnierzy pruskich oraz kartki pocztowe z okresu I wojny swiatowej; Wystawa została udostępniona zwiedzającym 14 maja 2011 r, w trakcie odbywającej się po raz pierwszy w Grajewie "Nocy Muzeów" i będzie
prezentowana w sali ekspozycyjnej GIH do 26 maja 2011 r.
Pikielhauba
- (niem.
Pickelhaube, Sturmhaube fr. casque à pointe) – to skórzany
niemiecki hełm zakończony charakterystycznym szpikulcem.
Pikielhauba została wprowadzona w 1842 roku rozkazem Fryderyka Wilhelma IV jako ochronne nakrycie głowy pruskiej piechoty. Podobne
hełmy były używane już wcześniej w Rosji. Być
może zostały skopiowane przez Niemców. Pikielhauba była wykonana z utwardzonej
skóry, barwionej na czarno, z wysokim połyskiem, wzmocnionej metalowymi
elementami, z których najbardziej charakterystycznym był szpikulec. Szpikulec
służył do mocowania na hełmie ozdobnego pióropusza z włosia końskiego, używanego
w połączeniu wraz z mundurem galowym. Szpikulec na hełmach oficerskich był
zazwyczaj pokrywany powłoką złota lub srebra. Z biegiem czasu sam w sobie stał się elementem
dekoracyjnym, bez pióropusza.
Istniała również wersja pikielhauby wykonana w całości z metalu, przeznaczona dla kirasjerów. W
drugiej połowie XIX wieku
pikielhauba znalazła się na wyposażeniu armii pozostałych niemieckich
monarchii. Jej warianty byłe noszone również m.in. w Chile, Kolumbii, Meksyku, Norwegii, Szwecji i Portugalii.
Oprócz szpikulca najbardziej rozpoznawalną częścią pikielhauby był duży,
ozdobny ornament na przedzie hełmu, oznaczający przynależność żołnierza.
W 1892 r. został wprowadzony cienki, brązowy pokrowiec z tkaniny - M1892 Überzug
- jako standardowe wyposażenie w trakcie ćwiczeń i działań bojowych. Zadaniem
pokrowca było ochronienie pikielhauby przed brudem oraz zamaskowanie żołnierza
w trakcie walki, ponieważ pikielhauby silnie połyskiwały. Na froncie pokrowca
zamiast ozdobnego ornamentu wyszywano lub malowano szablonami czerwoną farbą
numer regimentu. Od sierpnia 1914 r. numery nanoszono farbą zieloną, aby żołnierz
nie wyróżniał się z tła na polu walki. Na początku pierwszej wojny światowej skórzana pikielhauba z płóciennym pokrowcem była standardowym hełmem
armii Cesarstwa Niemieckiego. Od 1915 roku z powodu niedoboru surowców produkowano ją również z blachy, a
nawet filcu. W październiku 1916 zmieniono kolor pokrowca na szaro-ziemisty
(feldgrau). Jednak pikielhauby nie sprawdzały się już na ówczesnym, nowym polu
walki. Niedostatecznie chroniły żołnierzy przed odłamkami i od 1916 roku
zaczęły stopniowo wychodzić z użytku zastępowane przez stalowy hełm M1916 (Stahlhelm).
Po upowszechnieniu się stahlhelmu używane były już tylko jako galowe, uroczyste
nakrycie głowy poza polem walki. Po upadku Cesarstwa Niemieckiego w 1918 r. zaprzestano
używania pikielhauby jako stroju wojskowego.








